Nôn và buồn nôn sau mổ là triệu chứng không hiếm gặp, có thể gây khó chịu và làm chậm quá trình hồi phục. Tuy nhiên, tình trạng này hoàn toàn có thể giảm thiểu nếu trẻ cùng gia đình và đội ngũ y tế phối hợp tốt.
Dưới đây là Thang điểm Apfel – một trong những phương pháp phổ biến để dự đoán nguy cơ buồn nôn và nôn sau phẫu thuật (PONV – Postoperative Nausea and Vomiting). Gồm 4 yếu tố nguy cơ chính, mỗi yếu tố được tính 1 điểm:
- Giới tính nữ
- Tiền sử buồn nôn/nôn sau phẫu thuật hoặc say tàu xe
- Không hút thuốc lá
- Sử dụng opioid sau mổ
👉 Tổng điểm và nguy cơ PONV:
- 0 điểm → Nguy cơ khoảng 10%
- 1 điểm → Nguy cơ khoảng 20%
- 2 điểm → Nguy cơ khoảng 40%
- 3 điểm → Nguy cơ khoảng 60%
- 4 điểm → Nguy cơ khoảng 80%
Các yếu tố nguy cơ khác (ngoài Apfel Score)
- Loại phẫu thuật (phẫu thuật nội soi, phẫu thuật sản khoa, phẫu thuật tai mũi họng có nguy cơ nôn và buồn nôn chu phẫu cao hơn)
- Loại thuốc mê (sử dụng thuốc mê đường hô hấp như sevoflurane, isoflurane, nitrous oxide)
- Thời gian phẫu thuật kéo dài (>60 phút)
- Mất nước hoặc thay đổi huyết động
Để giảm thiểu nguy cơ nôn, buồn nôn quanh cuộc mổ cần thực hiện những điều sau:
Trước mổ: Chuẩn bị kỹ lưỡng
Nhịn ăn uống đúng hướng dẫn: Trước khi mổ, bác sĩ thường yêu cầu trẻ nhịn ăn uống trong một khoảng thời gian nhất định. Điều này giúp dạ dày trống rỗng, giảm nguy cơ nôn và hít sặc khi gây mê.
Cung cấp thông tin sức khỏe đầy đủ: Hãy cho bác sĩ biết nếu trẻ từng bị nôn, buồn nôn sau mổ, say tàu xe hoặc có cơ địa nhạy cảm với thuốc. Đây là cơ sở để bác sĩ điều chỉnh phương pháp gây mê và sử dụng thuốc chống nôn phù hợp.
Sau mổ: Chăm sóc đúng cách
Ăn uống từ từ: Sau mổ, hãy bắt đầu bằng nước lọc hoặc thức ăn lỏng, dễ tiêu theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Hạn chế thay đổi tư thế đột ngột: Nằm nghỉ ngơi thoải mái, tránh đứng lên hay ngồi dậy quá nhanh để không gây kích thích dạ dày.
Sử dụng thuốc chống nôn:
Bác sĩ gây mê sẽ đánh giá tình trạng của trẻ và có thể sử dụng thuốc chống nôn trước và sau mổ, chọn kỹ thuật gây mê phù hợp hoặc kết hợp nhiều phương pháp để giảm thiểu tối đa nguy cơ nôn, buồn nôn.
Như vậy, với sự chuẩn bị tốt và chăm sóc đúng cách, nôn và buồn nôn sau mổ sẽ không còn là nỗi lo lớn. Hãy luôn lắng nghe hướng dẫn từ bác sĩ để trẻ hồi phục an toàn và nhanh chóng sau phẫu thuật!
