Hóc dị vật  là một trong những tai nạn thường gặp nhất ở trẻ em, đặc biệt ở nhóm trẻ nhà trẻ và mẫu giáo. Khoảng 80% dị vật là các vật dụng nhỏ, đồ chơi và thức ăn; trong đó 60% dị vật có nguồn gốc thực vật. Khi đường thở bị tắc nghẽn, chúng ta chỉ có khoảng 3 phút vàng để sơ cứu trước khi não bộ bị tổn thương do thiếu oxy.

1. Dấu Hiệu Nhận Biết Trẻ Bị Hóc Dị Vật Đường Thở

Ba mẹ đừng đợi đến khi trẻ tím tái mới hành động. Hãy chú ý đến các dấu hiệu của “Hội chứng xâm nhập”:

Đột ngột

• Trẻ đang chơi hoặc đang ăn bỗng ho sặc sụa, ho dồn dập.
• Thường xảy ra khi trẻ đang ăn hoặc chơi với đồ chơi nhỏ.

Biểu hiện

• Mặt đỏ gay hoặc tím tái (môi, đầu ngón tay).
• Khó thở, trợn mắt, lặng người đi.

Tiếng động

• Thở rít như tiếng còi hoặc mất tiếng hoàn toàn.
• Trẻ cố sức hít vào nhưng không phát ra tiếng hoặc chỉ có tiếng rít.
• Đặc biệt khi trẻ đang thức và không sốt.

Phản xạ

• Trẻ thường đưa tay lên cổ họng hoặc vùng cổ.

2. Hành Động Đúng Giúp Cứu Sống Trẻ Trong Gang Tấc

2.1 Trường hợp trẻ còn hồng hào, khóc được, la được, nói được, không khó thở

• Đặt trẻ ở tư thế ngồi thở.
• Giữ trẻ bình tĩnh và nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để kiểm tra và lấy dị vật nếu cần.

2.2 Trường hợp trẻ tím tái, khó thở, khóc yếu

• Nhanh chóng gọi cấp cứu.
• Tiến hành sơ cứu phù hợp theo độ tuổi.

2.3 Đối Với Trẻ Dưới 2 Tháng Tuổi: Vỗ Lưng – Ấn Ngực

• Đặt trẻ nằm sấp, đầu thấp trên cánh tay trái, giữ chắc đầu và cổ bằng bàn tay trái.
• Dùng gót bàn tay phải vỗ mạnh 5 cái vào vùng giữa hai bả vai.
• Lật ngửa trẻ sang tay phải.
• Nếu trẻ vẫn khó thở hoặc tím tái, dùng hai ngón tay ấn mạnh 5 cái vào 1/2 dưới xương ức.
• Nếu dị vật chưa rơi ra ngoài, tiếp tục luân phiên vỗ lưng và ấn ngực cho đến khi dị vật bật ra hoặc trẻ khóc được.

2.4 Đối Với Trẻ Lớn Và Người Lớn: Thủ Thuật Heimlich

2.4.1 Khi trẻ còn tỉnh

• Đứng phía sau trẻ, vòng hai tay ôm lấy thắt lưng.
• Nắm một bàn tay thành nắm đấm, đặt ở vùng thượng vị, ngay dưới chóp xương ức và phía trên rốn.
• Ấn 5 cái dứt khoát theo hướng từ trước ra sau và từ dưới lên trên.
• Có thể lặp lại 6–10 lần cho đến khi dị vật rơi khỏi đường thở hoặc trẻ khóc, nói được.

2.4.2 Khi trẻ hôn mê

• Đặt trẻ nằm ngửa.
• Quỳ cạnh đùi trẻ.
• Đặt gót một bàn tay lên vùng thượng vị dưới chóp xương ức, bàn tay còn lại chồng lên trên.
• Ấn mạnh và nhanh 5 cái theo hướng từ dưới lên trên.
• Có thể lặp lại 6–10 lần cho đến khi dị vật được tống ra ngoài.

Lưu Ý Quan Trọng

• Nếu nạn nhân ngưng thở, cần thổi ngạt 2 cái chậm trước, sau đó xen kẽ thổi ngạt với thủ thuật Heimlich hoặc vỗ lưng – ấn ngực cho đến khi trẻ thở lại hoặc khóc được.
• Sau khi lấy được dị vật hoặc trẻ đã khóc, nói được, vẫn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để kiểm tra.

3. Phòng Ngừa Hóc Dị Vật Ở Trẻ Em

3.1 Về thức ăn

• Luôn cắt nhỏ thức ăn cho trẻ.
• Các loại quả tròn như nhãn, vải, nho cần bóc hạt và cắt dọc.
• Tránh cho trẻ ăn hạt lạc, kẹo cứng khi đang chạy nhảy.

3.2 Về đồ chơi

• Không để trẻ chơi các vật nhỏ hơn lòng bàn tay như:
  • Viên bi
  • Pin cúc áo
  • Mảnh LEGO nhỏ

3.3 Về giáo dục

• Dạy trẻ thói quen:
  • Ăn chậm, nhai kỹ
  • Không cười đùa khi đang ăn
  • Không ngậm đồ vật trong miệng khi chạy nhảy

Ngay cả khi đã lấy được dị vật và trẻ có vẻ bình thường, phụ huynh vẫn nên đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra. Điều này giúp phát hiện các trường hợp dị vật còn sót lại hoặc tổn thương niêm mạc đường thở do dị vật gây ra.

4. Thông tin liên hệ

Phụ huynh cần giải đáp các thắc mắc xin liên hệ:

Hotline: 0816168816

Fanpage: Bệnh viện Nhi Hà Nội

Đặt lịch khám: Đặt lịch khám online