Bại não không phải là dấu chấm hết.

Mỗi trẻ có một khả năng riêng, và mỗi tiến bộ nhỏ đều có giá trị.

Bại não là nhóm các rối loạn ảnh hưởng chủ yếu đến vận động và tư thế, do tổn thương não xảy ra trong giai đoạn não đang phát triển. Trẻ có thể gặp khó khăn không chỉ về vận động mà còn về giao tiếp, ăn – nuốt, nhận thức, thị giác, thính giác, động kinh và cơ xương khớp.

1. Các yếu tố nguy cơ của bại não

Bại não có thể liên quan đến nhiều yếu tố xảy ra trước sinh, trong khi sinh và sau sinh, trong đó thường được lưu ý:

Trước sinh: Bệnh lý hoặc nhiễm virus của mẹ trong 3 tháng đầu thai kỳ; đái tháo đường, bệnh tuyến giáp; tiếp xúc hóa chất/thuốc trừ sâu; bất thường nhiễm sắc thể hoặc dị tật não của thai.

Trong khi sinh: Sinh non (<37 tuần), cân nặng sơ sinh thấp (<2.500 g), ngạt/thiếu oxy não khi sinh, vàng da nhân não sơ sinh và một số tình huống cần can thiệp sản khoa.

Sau sinh: Xuất huyết não – màng não, viêm não – viêm màng não, thiếu oxy não do suy hô hấp nặng, chấn thương sọ não và một số nguyên nhân khác gây tổn thương não.

Có yếu tố nguy cơ không có nghĩa trẻ chắc chắn bị bại não, nhưng trẻ có yếu tố nguy cơ cần được theo dõi phát triển và đánh giá sớm khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

2. Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý

Ở trẻ 6 tháng tuổi có yếu tố nguy cơ, cần chú ý các dấu hiệu phát hiện sớm.

2.1. 4 dấu hiệu chính

1. Không kiểm soát được đầu cổ, không ngẩng đầu khi nằm sấp, có thể không biết lẫy.
2. Co cứng hoặc hai chân duỗi cứng bất thường khi đặt đứng.
3. Hai bàn tay luôn nắm chặt.
4. Hai tay không biết với và cầm đồ vật.

2.2. Một số dấu hiệu khác

5. Không nhận ra khuôn mặt mẹ.
6. Ăn uống khó khăn.
7. Không đáp ứng khi được gọi.
8. Khóc nhiều kéo dài.
9. Trẻ mềm nhẽo sau sinh.
10. Không nhìn theo đồ vật hoặc không quay đầu theo tiếng động.
11. Co giật.

Nếu trẻ có yếu tố nguy cơ và xuất hiện những dấu hiệu bất thường trên, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa Nhi, Thần kinh Nhi hoặc Phục hồi chức năng để được đánh giá.

3. Vì sao cần can thiệp sớm?

Phát hiện sớm giúp trẻ được đánh giá và bắt đầu chương trình phục hồi chức năng phù hợp sớm hơn, hướng tới:

1. Phát triển vận động.
2. Cải thiện sử dụng bàn tay.
3. Phát triển giao tiếp và ngôn ngữ.
4. Tăng khả năng tự chăm sóc.
5. Hạn chế co rút, biến dạng.
6. Tăng khả năng tham gia gia đình và xã hội.

4. Phục hồi chức năng cần được cá thể hóa

Tùy nhu cầu của từng trẻ, chương trình có thể bao gồm:

1. Vận động trị liệu.
2. Hoạt động trị liệu.
3. Âm ngữ trị liệu.
4. Nẹp và dụng cụ trợ giúp.
5. Theo dõi toàn diện về cơ xương khớp, dinh dưỡng, giao tiếp, thị giác, thính giác và các vấn đề đi kèm.

5. Đừng chỉ đặt mục tiêu “giúp trẻ biết đi”

Mục tiêu của phục hồi chức năng còn là giúp trẻ:

1. Vận động tốt hơn.
2. Giao tiếp tốt hơn.
3. Ăn uống an toàn hơn.
4. Tự chăm sóc tốt hơn.
5. Học tập tốt hơn.
6. Tham gia gia đình và xã hội tốt hơn.

6. Mỗi trẻ bại não có khả năng khác nhau

Không phải trẻ bại não nào cũng giống nhau.

Bại não không đồng nghĩa với thiểu năng trí tuệ. Hãy đánh giá khả năng của từng trẻ, thay vì chỉ nhìn vào khiếm khuyết.

7. Phát hiện sớm – Can thiệp sớm – Đồng hành lâu dài

Hãy cùng trẻ phát huy tối đa khả năng của mình và xây dựng một môi trường hòa nhập, tôn trọng và không giới hạn cơ hội của trẻ.

Mỗi trẻ một khả năng.

Mỗi tiến bộ nhỏ – một bước tiến lớn.

8. Đồng hành cùng trẻ và gia đình

Đơn nguyên Phục hồi chức năng – Bệnh viện Nhi Hà Nội luôn đồng hành cùng trẻ và gia đình trên hành trình:

“Cùng con phát triển – Cùng con hòa nhập”.