Khí dung là phương pháp đưa thuốc trực tiếp đến đường hô hấp dưới dạng các hạt sương nhỏ, giúp thuốc phát huy tác dụng nhanh tại chỗ. Đây là phương pháp thường được chỉ định trong điều trị một số bệnh lý như hen phế quản, khò khè do co thắt phế quản, viêm thanh quản cấp…

Tuy nhiên, nếu thực hiện không đúng kỹ thuật, lượng thuốc đi vào phổi sẽ giảm đáng kể, làm giảm hiệu quả điều trị. Vì vậy, cha mẹ cần nắm rõ cách khí dung đúng để giúp trẻ đạt hiệu quả điều trị tốt nhất.

1. Khí dung là gì?

Khí dung là phương pháp sử dụng máy khí dung để khuếch tán thuốc dạng lỏng thành các hạt sương rất nhỏ. Khi trẻ hít vào, các hạt thuốc sẽ đi theo đường thở đến phổi và phát huy tác dụng.

Lưu ý: Khí dung chỉ nên thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ. Không phải mọi trường hợp trẻ ho hoặc khò khè đều cần khí dung.

2. Chuẩn bị trước khi khí dung

Để việc khí dung đạt hiệu quả, cha mẹ cần:

• Rửa tay sạch trước khi chuẩn bị thuốc và máy.
• Kiểm tra máy khí dung hoạt động bình thường.
• Chuẩn bị đúng loại thuốc, đúng liều lượng theo đơn của bác sĩ.
• Chỉ pha thuốc với dung dịch được bác sĩ hoặc hướng dẫn sử dụng của thuốc khuyến cáo. Không tự ý pha thêm thuốc khác hoặc thay thế bằng các dung dịch không phù hợp.
• Đặt trẻ ở tư thế ngồi hoặc được bế đầu cao để thuốc dễ đi vào đường hô hấp.

3. Các bước khí dung đúng cách

Bước 1: Đeo mặt nạ đúng vị trí

• Mặt nạ phải ôm sát mũi và miệng.
• Không để hở hai bên vì thuốc sẽ thất thoát ra ngoài.

Lưu ý: Mặt nạ đeo không kín có thể làm giảm lượng thuốc đến phổi.

Bước 2: Cho trẻ thở tự nhiên

Trong suốt quá trình khí dung:

• Để trẻ thở bình thường.
• Không cần cố hít thật sâu.
• Hạn chế để trẻ khóc, vì khi khóc lượng thuốc đi vào phổi sẽ giảm.

Có thể cho trẻ xem sách, nghe nhạc hoặc trò chuyện nhẹ nhàng để trẻ hợp tác hơn.

Bước 3: Khí dung đủ thời gian

Tiếp tục khí dung đến khi lượng thuốc trong cốc gần hết và máy không còn tạo sương liên tục (thường khoảng 5–10 phút, tùy loại máy và lượng thuốc).

Không nên tự ý dừng sớm khi vẫn còn nhiều thuốc trong cốc.

4. Chăm sóc trẻ sau khi khí dung

Sau khi hoàn thành:

• Nếu thuốc có chứa corticosteroid dạng hít (ví dụ budesonide), nên:
  • Cho trẻ súc miệng bằng nước sạch nếu trẻ đủ lớn.
  • Lau sạch vùng miệng và mặt đối với trẻ nhỏ.
• Vệ sinh cốc thuốc, mặt nạ và các bộ phận theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Để các dụng cụ khô hoàn toàn trước khi cất giữ.

Việc vệ sinh đúng cách giúp hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn và duy trì hiệu quả của máy.

5. Những sai lầm thường gặp khi khí dung cho trẻ

Cha mẹ cần tránh những sai lầm sau:

• Tự ý mua thuốc khí dung khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Dùng lại đơn thuốc cũ cho những lần trẻ bị bệnh sau.
• Để mặt nạ không áp sát mặt trẻ.
• Cho trẻ nằm khi khí dung.
• Không vệ sinh máy sau mỗi lần sử dụng.
• Ngừng thuốc sớm khi thấy trẻ đỡ.

6. Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?

Đưa trẻ đi khám ngay nếu có các dấu hiệu:

• Khó thở tăng lên hoặc thở nhanh hơn.
• Co kéo lồng ngực.
• Môi hoặc đầu ngón tay tím tái.
• Trẻ mệt nhiều, lơ mơ, bỏ bú hoặc bỏ ăn.
• Sau khi khí dung theo hướng dẫn mà triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn.

7. Kết luận

Khí dung là phương pháp điều trị hiệu quả trong nhiều bệnh lý hô hấp ở trẻ em khi được sử dụng đúng chỉ định, đúng thuốc và đúng kỹ thuật.

Cha mẹ không nên tự ý sử dụng thuốc khí dung hoặc thay đổi cách điều trị khi chưa có ý kiến của bác sĩ. Việc tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế sẽ giúp trẻ đạt hiệu quả điều trị tốt hơn, đồng thời hạn chế các tác dụng không mong muốn.

Thông điệp của Khoa Hô hấp – Bệnh viện Nhi Hà Nội

Hãy sử dụng thuốc theo đúng chỉ định và thực hiện đúng kỹ thuật trong mỗi lần khí dung.

Phụ huynh cần giải đáp các thắc mắc xin liên hệ:

Hotline: 0816168816

Fanpage: Bệnh viện Nhi Hà Nội

Đặt lịch khám: Đặt lịch khám online