Sốt là tình trạng nhiệt độ cơ thể tăng cao hơn mức bình thường (từ 38°C trở lên). Đây là một phản ứng tự nhiên và khỏe mạnh giúp cơ thể trẻ chống lại tình trạng nhiễm trùng (chủ yếu do virus gây ra). Mức độ sốt cao hay thấp không phản ánh mức độ nghiêm trọng của bệnh; điều quan trọng nhất là phụ huynh cần quan sát biểu hiện, cách trẻ sinh hoạt và tình trạng tổng thể của trẻ để có cách chăm sóc phù hợp.

Bài viết bởi Khoa Hô Hấp, Bệnh viện Nhi Hà Nội

1. Sốt là gì và nguyên nhân gây sốt

Sốt thực chất không phải là bệnh mà là một phản ứng bảo vệ cơ thể.

Nhiệt độ gây sốt: Trẻ được coi là bị sốt khi nhiệt độ cơ thể đạt từ 38°C trở lên. 

Nguyên nhân phổ biến: Hầu hết các cơn sốt ở trẻ em đều do nhiễm virus (như cảm lạnh…). Đôi khi sốt có thể do nhiễm vi khuẩn (như viêm tai giữa, viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu). 

Lợi ích của sốt: Sốt là một cơ chế bảo vệ có lợi, giúp hệ miễn dịch của trẻ hoạt động hiệu quả hơn. Bản thân cơn sốt hiếm khi gây hại cho trẻ.

2. Hướng dẫn chăm sóc trẻ tại nhà

Chăm sóc khi trẻ bị sốt như thế nào?

Khi trẻ bị sốt, mục tiêu quan trọng nhất là làm cho trẻ cảm thấy thoải mái hơn thay vì cố gắng đưa nhiệt độ về mức bình thường. 

Bù nước: Cho trẻ uống nước thường xuyên (nước lọc, sữa mẹ, sữa công thức hoặc dung dịch bù điện giải) để ngăn ngừa mất nước. Trẻ có thể chán ăn, điều này hoàn toàn bình thường miễn là trẻ vẫn uống đủ nước. 

Trang phục thoáng mát: Mặc quần áo nhẹ nhàng, thấm hút mồ hôi tốt. Không ủ ấm, mặc quá nhiều quần áo hoặc đắp chăn dày cho trẻ, ngay cả khi trẻ đang có biểu hiện rùng mình hay ớn lạnh. 

Không chườm lạnh hay lau cồn: Tuyệt đối không tắm nước lạnh, chườm đá hoặc lau người bằng cồn. Các biện pháp này không giúp ích mà còn khiến trẻ khó chịu, rùng mình và có thể gây nguy hiểm.Khi nào cần sự trợ giúp y tế

Khi nào cần đưa con đi cấp cứu

Dấu hiệu cấp cứu: Trẻ khó thở, cứng cổ, ánh sáng làm trẻ đau mắt, lơ mơ, khó đánh thức hoặc có hiện tượng co giật (sốt cao co giật). 

Phát ban bất thường: Trẻ nổi các nốt phát ban màu đỏ hoặc tím trên da, và các nốt này không biến mất (không nhạt màu đi) khi bạn dùng ngón tay hoặc ly thủy tinh ấn vào.

Khi nào cần đưa con đi khám?

Trẻ dưới 3 tháng tuổi: Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt trên 38°C cần được đưa đi khám bác sĩ ngay lập tức, kể cả khi trẻ trông vẫn khỏe mạnh. 

Sốt kéo dài: Cơn sốt kéo dài liên tục hơn 48 giờ đồng hồ (với trẻ nhỏ) hoặc quá 5 ngày (với trẻ lớn). 

Dấu hiệu trở nặng: Trẻ không chịu uống nước, tiểu rất ít, nôn mửa liên tục, trông rất ốm yếu, lờ đờ hoặc phụ huynh cảm thấy vô cùng lo lắng về tình trạng của con.

3. Các lưu ý về việc dùng thuốc hạ sốt

Mục đích sử dụng: Chỉ sử dụng Paracetamol hoặc Ibuprofen nếu cơn sốt khiến trẻ đau đớn, quấy khóc hoặc khó chịu. Không dùng thuốc chỉ với mục đích làm hạ sốt nếu trẻ vẫn đang chơi đùa bình thường. 

Liều lượng chuẩn: Luôn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tính liều lượng thuốc dựa trên CÂN NẶNG hiện tại của trẻ, không tính theo độ tuổi. 

Tuyệt đối không dùng Aspirin: Không bao giờ tự ý cho trẻ em và thanh thiếu niên dùng Aspirin vì thuốc này có nguy cơ gây ra hội chứng Reye – một tình trạng hiếm gặp nhưng đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

4. Kết luận

Sốt là một phản ứng miễn dịch rất phổ biến và có lợi ở trẻ em. Thay vì hoảng sợ vì con số trên nhiệt kế, phụ huynh hãy tập trung vào việc theo dõi biểu hiện của trẻ, cho trẻ uống đủ nước và giúp trẻ nghỉ ngơi thoải mái. Cần đặc biệt chú ý đến độ tuổi (đặc biệt là trẻ dưới 3 tháng) và các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm để đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám kịp thời, tránh các biến chứng đáng tiếc.

Phụ huynh còn thắc mắc xin liên hệ Khoa Hô Hấp, Bệnh viện Nhi Hà Nội

Hotline: 0816168816

Fanpage:  Khoa Hô Hấp – Bệnh viện Nhi Hà Nội